Bankaandelen gingen hard onderuit:

• Deutsche Bank: -45% (year-to-year), -33% (sinds de jaarwisseling)
• Credit Agricole: -28% (sinds de jaarwisseling)
• ING Groep: -20% (sinds de jaarwisseling)
• Credit Suisse: -40% (sinds de jaarwisseling)
• BNP Paribas: -25% (sinds de jaarwisseling)
• Societe Generale: -35% (sinds de jaarwisseling)
• UniCredit: -38% (sinds de jaarwisseling)
• Goldman Sachs: -20% (sinds de jaarwisseling)
• Alpha Bank: -46% (sinds de jaarwisseling)

En ja, zelfs onze nationale trots:

• ABN Amro: -20% (sinds de jaarwisseling)

En zo kan ik nog wel even doorgaan. Kortom, banken gingen hard onderuit.

De reden is vrij simpel: het vertrouwen in centrale banken brokkelt hard af. Na vier QE's (en miljarden aan monetaire stimulus), dreigt de economische groei opnieuw te stokken, na eigenlijk nooit echt op gang te zijn gekomen.

Daarnaast heeft het extreme (wan)beleid van praktisch alle centrale banken ter wereld tot enorme disbalansen geleid. Zo verliezen centrale banken die de munt gekoppeld hebben aan de dollar miljarden aan reserves iedere maand, dankzij de sterke dollar en de beleidsrichting van de Federal Reserve. Centrale banken blijken minder machtig dan gedacht.

De keizer blijkt zonder kleren. Centrale banken kunnen activaprijzen verstoren, ze kunnen vraag- en aanbodstromen ontregelen, maar ze kunnen niet het gegeven aantal fysieke productiemiddelen veranderen. Wij, als samenleving, kunnen niet de kaarten veranderen die we gedeeld krijgen, maar we kunnen ze wel op een betere of slechtere manier aanwenden. Terwijl markten de juiste prikkels bieden om ze zo goed mogelijk aan te wenden, kunnen centrale banken signalen uitzenden die markten misleiden en tot rampspoed leiden. Schaarse middelen worden misbruikt, in zekere zin.

Centrale bankiers lopen echter tegen een onvermijdelijk probleem aan. Activaprijzen, en vraag en aanbod in de reële economie, kunnen slechts tijdelijk verstoord worden.

Ik heb het al eerder gezegd. Dit hoofdstuk (2009 - 2014) zal later in de geschiedenisboeken vergeleken worden met de periode 1934 - 1937 van de Grote Depressie.

Sommige bureaucraten zijn hardleers. Zo werd in Italië wederom het short sellen van bankaandelen (tijdelijk) verboden. Dat dit weinig oplost (sterker nog, het kan averechts werken), moet voor de meesten inmiddels duidelijk zijn.

Zo was de aanzet van de beursvolatiliteit van afgelopen week, de crash in China begin dit jaar. En die crash was onder meer een gevolg van, laten we het nuanceren, het proactief ingrijpen van de Chinese waakhond. Short selling werd verboden, bestuurders mochten geen aandelen verkopen en handelaren werden vervolgd en gestrafd.

Dat weerhield beurshandelaren er echter niet van om in het nieuwe jaar alsnog tegen telkens lagere koersen te verkopen. In de eerste week van het jaar was de Chinese aandelenmarkt een bloedbad. En de Chinese economie is niet langer het ondergeschoven kindje; de lieve, schattige groeifavoriet van de grote landen. De Chinese economie is de één na grootste ter wereld, en de vraag naar grondstoffen wordt gedomineerd door de Chinezen.

De Chinezen deden precies wat de Italianen nu proberen. De volatiliteit (lees: scherpe prijsdaling) in de kiem smoren door die duivelse short sellers te vervolgen. Dat dit geen oplossing is moge duidelijk zijn. U kunt echter de klok erop gelijkzetten dat, ook in andere landen, dit soort interventies weer in zwang raken.

• Bbp-verwachtingen dalen alsmaar
• Bedrijfswinsten in de VS dalen nog
• Centrale banken met een 'peg' (koppeling) met de dollar, verliezen massaal reserves
• De olieprijs blijft maar dalen (net als de Baltic Dry Index)
• De goud/olieratio stond nog nooit zo hoog (en iedere keer dat deze ratio piekte, doken we in een recessie)
• Bedrijfsvoorraden accumuleren, de verkoop is zwak
• Vorig jaar stegen aandelenindices, maar slechts door een handvol (populaire) aandelen. Het grootste deel van de aandelen daalden al; een signaal dat de aandelenmarkt aan een laatste adem bezig was.
• Onrust rond Griekenland groeit opnieuw

Ironisch genoeg schreef het AD precies een jaar geleden dat "niemand een drama als in 2008 ziet gebeuren". Een perfecte, tegendraadse indicator van het beurssentiment. Ik schreef toen: " Dit alles zegt niets over wanneer aandelenprijzen weer naar 'normale niveau's' terugkeren. Wat het wel zegt, is dat beleggen in aandelen momenteel oliedom is. Persoonlijk meen ik, zoals ik eerder zei, een terugkeer naar normaliteit eerder vroeger dan later gebeuren, wellicht zelfs later dit jaar."

Hoe nu verder?

Dat hangt heel erg af van wat de beurzen volgende week gaan doen. Ik sluit niet uit dat de opleving van goud toch tijdelijk blijkt te zijn, net als de opleving van de euro. Ik verwacht nog steeds een groeiende dollarbubbel, met een goudprijs die onder druk staat.

In dat licht is het verstandig om momenteel zilver en platina te verkiezen boven goud kopen. De goudkoers stond nog nooit zo hoog ten opzichte van, bijvoorbeeld, de olieprijs.

Hoe dan ook, met een zwakke euro in het vooruitzicht, en zwaar overgewaardeerde aandelenmarkten, zijn grondstoffen de juiste plek om momenteel in te beleggen. Langzaam een positie verwerven of uitbreiden is daarom het devies.