It’s not the trade deficit, stupid!

6 september 2018

Amerika en China zijn verwikkeld in een handelsruzie die steeds meer wegheeft van een handelsoorlog. Daarmee vertel ik u natuurlijk niets nieuws. En toch wil ik het daarover hebben. Want het gaat om meer dan handel. 

Heel soms verschijnen er korte, haast onopvallende berichten die je met recht als kleine juweeltjes kunt aanmerken omdat ze veel meer verhullen dan wat er op het eerste gezicht in de tekst staat. Onlangs kwam ik zo’n bericht tegen, op de website van het persbureau Reuters. Er stond een artikeltje met als kop ‘China wil de handelsruzie met de VS oplossen door op basis van gelijkwaardigheid daarover te praten’. Dát is de kern van het échte probleem. Op basis van gelijkwaardigheid praten met China is namelijk précies wat de VS níet willen. 

Waarom niet? Die handelsruzie is een symptoom van een onderliggende aandoening. Het is geen toeval dat de VS ermee zijn begonnen en niet China. Waar gaat het dan echt om? Om de macht in de wereld of, beter, de dominante positie in de wereld. 

Sinds het einde van de Eerste Wereldoorlog zijn de VS heer en meester in de wereld. Die rol werd gecementeerd na het einde van de Tweede Wereldoorlog. De enige serieuze uitdager sinds die tijd was de Sovjet-Unie, maar die periode duurde niet lang en kwam volledig ten einde toen de IJzeren Gordijn viel. 

China deed tot eind 1978 nauwelijks mee met de wereldeconomie. Rond het jaar 1500 trok het land, dat Azië en omstreken domineerde, zich terug, het verbrak zijn relaties met het buitenland. Handel met het buitenland was bijvoorbeeld verboden. Pas bijna vijf eeuwen later besloot Beijing daar verandering in te brengen. En dat had enorme gevolgen. Door zijn omvang, aantal inwoners en ligging is China haast voorbestemd een zeer belangrijke rol in de wereld te spelen zodra het land meedoet op het wereldtoneel. 

Toen Beijing het zelfopgelegde isolement beëindigde, duurde het uiteraard even voordat het land economisch veel sterker werd. In het kielzog van de groeiende economische dominantie nam de politieke invloed van China in de wereld behoorlijk toe. Na enige tijd werd het duidelijk, ook voor Washington, dat China de Amerikaanse dominantie in de wereld serieus in gevaar kan brengen en zelfs die positie overnemen.  De Chinese invloed in Afrika, Oceanië en Azië is onmiskenbaar groot en groeiende, met initiatieven als Belt and Road. 

Wat doe je dan als de VS? Wacht je totdat je uitdager zo sterk is geworden dat je die niet meer kunt afstoppen of probeer je dat vóórdat het zo ver is, te doen? Uiteraard is optie 2 het juiste antwoord. 

Dé bron van toenemende politieke en militaire invloed van China in de wereld is zijn economie. Omdat het land veel geld verdient met de internationale handel, kan het zich veroorloven veel te investeren in zijn leger en politieke invloed te kopen elders in de wereld via allerlei investeringsprojecten en leningen die het verstrekt aan andere, arme, landen. Die invloed reikt zelfs tot in Europa. Op de Balkan bijvoorbeeld is China bezig met het financieren en bouwen van allerlei projecten zoals autosnelwegen en havens en ook in Centraal- en Oost-Europa krijgt China voet aan de grond.

Het ligt dan voor de hand die bron van die groeiende macht, de Chinese economie, te proberen te beschadigen. Vandaar dat president Trump een handelsoorlog met China is begonnen. Ja, die doet pijn aan beide kanten. Maar aangezien China veel meer dan de VS vervlecht is met de wereldeconomie, zou een langdurige handelsoorlog in de wereld China harder raken dan de VS. Economisch misschien niet maar het gaat om meer dan economie en zeker meer dan handel alleen!  

Wat betekent dit? Onder meer dat we er rekening mee moeten houden dat de ruzie tussen de twee landen eerder verder zal oplaaien en zich zal verplaatsen buiten het economische domein de komende jaren dan dat de twee hun strijdbijl zullen begraven. Ofwel het risico op meer geopolitieke instabiliteit de komende jaren –  de horizon waar ik het hierover heb reikt ver na 2020 – iets wat in het verleden doorgaans goed is geweest voor edelmetalen. Wat het verleden ons echter ook leert, is dat het wel een kwestie van een lange adem kan worden. Wie goud koopt om op kortetermijnwinst te maken, gaat waarschijnlijk een paar lastige maanden in, zoals ik in een andere bijdrage heb uiteengezet. Voor wie echter de komende jaren tot ver na 2020 de horizon zijn, kan 2018 weleens een jaar zijn waarin goud tegen zeer aantrekkelijke prijzen gekocht kon worden.  

 

Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief en ontvang automatisch de scherpste analyses en het allerlaatste nieuws

“Tien dingen die u moet weten
alvorens u belegt in goud”

Meld u nu aan voor onze wekelijkse
nieuwsbrief en ontvang gratis het
exclusieve rapport over het beleggen
in goud.